Suïcidale Intrusies

Het is belangrijk om intrusies te onderscheiden van piekeren. Uit onderzoek blijkt dat veel depressieve patienten last hebben van repetitieve en zich opdringende suicidale beelden en gedachten. Het betreft vaak voorstellingen van de toekomstige eigen suicide. Maar het kunnen ook beelden zijn van na het overlijden, zoals een eigen begrafenis.

Het verschil tussen intrusies en piekeren is dat suicidale intrusies zich oncontroleerbaar voordoen en het liefst zou de persoon ze vermijden. Ze zijn erg levendig en kwellend maar kunnen ook als rustgevend worden ervaren.

Intrusies kunnen zich voordoen als mentale beelden en/of verbale gedachten:
Verbale gedachten (in woorden uitgedrukt)
– Wanneer we in verbale gedachten denken, gebruiken we dezelfde taal als wanneer we praten, door middel van zinnen en woorden. Een voorbeeld zou kunnen zijn: “Ik ben niets waard, ik moet dood.” Het spookt door je hoofd in de vorm van woorden/een zin.

– Belangrijk: het verschil met piekeren is dat met piekeren je erop in zou gaan, bijvoorbeeld: “Ik ben niets waard omdat alles wat ik doe fout gaat en niemand houdt van mij etc.”. De intrusie is het eerste zinnetje die constant, oncontroleerbaar door je hoofd schiet (met een emotionele lading).

Mentale beelden (met alle zintuigen)
– Wanneer we in mentale beelden denken, beelden we ons plaatjes in het hoofd voor. Een mentaal beeld kan bijvoorbeeld zijn dat je jezelf op de badkamervloer ziet liggen met een geopend doosje pillen naast je. Ook al nemen mentale beelden zich voornamelijk voor als visuele plaatjes, alle zintuigen kunnen gebruikt worden. Bijvoorbeeld, je kan het geluid van de pillen op de grond horen vallen. Beelden kunnen duidelijk en/of onduidelijk zijn. Als we het dus over mentale beelden hebben, hebben we het over alle types van het inbeelden.

–  Belangrijk: het verschil met piekeren is dat je geen controle over het inbeelden hebt. Stel je voor je ervaart een suicidale intrusie waarin je jezelf voor de trein ziet springen. Als je erover zou piekeren, ben je actief het plaatje aan het beinvloeden en de actie bewust aan het uitvoeren in de gedachte. In het geval van een intrusie kan het beeld  heel kort zijn, en bijvoorbeeld maar 5 seconden duren.

Het belangrijkste van suicidale intrusies is het feit dat ze levendig, indringend, en vooral oncontroleerbaar zijn, juist omdat mensen ze actief proberen te vermijden en onderdrukken creeert het een averechts effect waardoor de frequentie en intensiteit juist verhoogd.

– Bijvoorbeeld: als ik tegen je zou zeggen: ‘je mag aan van alles denken behalve aan een roze olifant’, hoogstwaarschijnlijk dat ook al probeer je er niet aan te denken, je juist aan een roze olifant denkt.